🦷 โรคเหงือก... ไม่ใช่แค่เรื่อง "เหงือก" แต่อาจหมายถึงการเสีย "ฐานราก" ของฟัน
เวลาเราพูดถึงโรคเหงือก (Periodontal Disease) หมอจะมองไปถึงสิ่งที่เรียกว่า "อวัยวะปริทันต์" (Periodontium) ซึ่งเป็นระบบ Support ทั้งหมดที่ช่วยพยุงฟันของคุณเอาไว้ บทความนี้จะมาสรุปให้เข้าใจง่ายๆ ว่าทำไมถ้า "เหงือกพัง" ฟันถึงอยู่ไม่ได้

🦷 โรคเหงือก... ไม่ใช่แค่เรื่อง "เหงือก" แต่อาจหมายถึงการเสีย "ฐานราก" ของฟัน
หลายคนเวลาเหงือกบวมหรือเลือดออก มักจะคิดว่าแค่อมน้ำยาบ้วนปากก็หาย แต่ในมุมมองของทันตแพทย์เฉพาะทาง เรากังวลมากกว่านั้น เพราะใต้เหงือกที่คุณมองเห็น มีอวัยวะสำคัญที่ทำงานร่วมกันถึง 4 ส่วนที่เราเรียกว่า "อวัยวะปริทันต์" ดังนี้:
- เหงือก (Gingiva)
เป็นด่านหน้าสุดที่คอยปกป้องเนื้อเยื่อข้างใต้ ถ้าด่านนี้อักเสบ (เหงือกอักเสบ) แต่เราไม่รักษา เชื้อโรคจะบุกทะลุเข้าไปทำลายด่านต่อไป
- เอ็นยึดปริทันต์ (Periodontal Ligament)
เป็นเส้นใยจิ๋วๆ ที่ยึดรากฟันไว้กับกระดูกเบ้าฟัน ทำหน้าที่เหมือน "โช้คอัพ" คอยซับแรงเวลาเราเคี้ยวอาหาร เมื่อเกิดโรคเหงือกรุนแรง เส้นใยนี้จะถูกทำลาย ทำให้ฟันเริ่มรู้สึกนิ่งไม่สนิท
- เคลือบรากฟัน (Cementum)
คือผิวชั้นนอกของรากฟันที่เป็นจุดเกาะของเอ็นยึดปริทันต์ ถ้าส่วนนี้พัง ฟันก็จะไม่สามารถยึดเกาะกับอะไรได้เลย
- กระดูกเบ้าฟัน (Alveolar Bone)
นี่คือส่วนที่สำคัญที่สุด! กระดูกส่วนนี้คือฐานรากที่โอบอุ้มฟันไว้ เมื่อแบคทีเรียจากโรคเหงือกปล่อยสารพิษออกมา กระดูกจะค่อยๆ ละลายตัวหนีสารพิษ (Bone Loss) เมื่อฐานรากหายไป ฟันที่ดูแข็งแรงดีก็จะเริ่ม "โยก" จนต้องถอนทิ้งในที่สุด 👨⚕️ โรคปริทันต์อักเสบ จึงไม่ใช่แค่เหงือกแดง อักเสบ แต่มันคือการที่ "ฐานรากและระบบยึดเกาะฟันถูกทำลาย" การรักษาที่ถูกต้องจึงไม่ใช่แค่การขูดหินปูนผิวเผิน แต่ต้องดูแลไปถึงอวัยวะปริทันต์ทั้งหมดเพื่อให้คุณยังมีฟันไว้เคี้ยวอาหารอร่อยๆ ไปนานๆ
บทความที่เกี่ยวข้อง

โรคเหงือกกับการตั้งครรภ์: ความเสี่ยงคลอดก่อนกำหนดที่หลายคนไม่รู้
คุณแม่หลายท่านอาจสงสัยว่า "แค่เรื่องเหงือก จะไปเกี่ยวอะไรกับลูกในท้อง?" คำตอบคือ "เกี่ยวกันอย่างยิ่ง" งานวิจัยทางการแพทย์จำนวนมากยืนยันว่า คุณแม่ที่เป็นโรคปริทันต์อักเสบ (โรคเหงือกขั้นรุนแรง) มีความเสี่ยงที่จะ คลอดก่อนกำหนด (Preterm Birth) และ ทารกมีน้ำหนักตัวน้อยกว่าเกณฑ์ (Low Birth Weight) สูงกว่าคุณแม่ที่มีสุขภาพเหงือกปกติถึง 7 เท่า!

ความสัมพันธ์ระหว่าง “โรคปริทันต์อักเสบ” กับ “โรคเบาหวาน”
โรคปริทันต์อักเสบและโรคเบาหวานมีความเชื่อมโยงกันอย่างมาก การดูแลเหงือกให้แข็งแรงคือหนึ่งในกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ควบคุมโรคเบาหวานได้ดีขึ้น และลดความเสี่ยงโรครุนแรงในอนาคต

ขูดหินปูน vs. เกลารากฟัน: ความแตกต่างที่สำคัญในการรักษาโรคเหงือก
ขูดหินปูนและเกลารากฟันเป็นหัตถการที่แตกต่างกัน แต่มีความต่อเนื่องกันในการรักษาโรคเหงือก โดยการขูดหินปูนมุ่งเน้นการทำความสะอาดคราบและหินปูนบริเวณผิวฟันและขอบเหงือก ขณะที่การเกลารากฟันเป็นการรักษาที่ลึกขึ้น ใช้ในกรณีที่โรคลุกลามลงใต้เหงือกและเริ่มกระทบต่อโครงสร้างที่ยึดฟัน