🦷 โรคเหงือก... ไม่ใช่แค่เรื่อง "เหงือก" แต่อาจหมายถึงการเสีย "ฐานราก" ของฟัน
เวลาเราพูดถึงโรคเหงือก (Periodontal Disease) หมอจะมองไปถึงสิ่งที่เรียกว่า "อวัยวะปริทันต์" (Periodontium) ซึ่งเป็นระบบ Support ทั้งหมดที่ช่วยพยุงฟันของคุณเอาไว้ บทความนี้จะมาสรุปให้เข้าใจง่ายๆ ว่าทำไมถ้า "เหงือกพัง" ฟันถึงอยู่ไม่ได้

🦷 โรคเหงือก... ไม่ใช่แค่เรื่อง "เหงือก" แต่อาจหมายถึงการเสีย "ฐานราก" ของฟัน
หลายคนเวลาเหงือกบวมหรือเลือดออก มักจะคิดว่าแค่อมน้ำยาบ้วนปากก็หาย แต่ในมุมมองของทันตแพทย์เฉพาะทาง เรากังวลมากกว่านั้น เพราะใต้เหงือกที่คุณมองเห็น มีอวัยวะสำคัญที่ทำงานร่วมกันถึง 4 ส่วนที่เราเรียกว่า "อวัยวะปริทันต์" ดังนี้:
- เหงือก (Gingiva)
เป็นด่านหน้าสุดที่คอยปกป้องเนื้อเยื่อข้างใต้ ถ้าด่านนี้อักเสบ (เหงือกอักเสบ) แต่เราไม่รักษา เชื้อโรคจะบุกทะลุเข้าไปทำลายด่านต่อไป
- เอ็นยึดปริทันต์ (Periodontal Ligament)
เป็นเส้นใยจิ๋วๆ ที่ยึดรากฟันไว้กับกระดูกเบ้าฟัน ทำหน้าที่เหมือน "โช้คอัพ" คอยซับแรงเวลาเราเคี้ยวอาหาร เมื่อเกิดโรคเหงือกรุนแรง เส้นใยนี้จะถูกทำลาย ทำให้ฟันเริ่มรู้สึกนิ่งไม่สนิท
- เคลือบรากฟัน (Cementum)
คือผิวชั้นนอกของรากฟันที่เป็นจุดเกาะของเอ็นยึดปริทันต์ ถ้าส่วนนี้พัง ฟันก็จะไม่สามารถยึดเกาะกับอะไรได้เลย
- กระดูกเบ้าฟัน (Alveolar Bone)
นี่คือส่วนที่สำคัญที่สุด! กระดูกส่วนนี้คือฐานรากที่โอบอุ้มฟันไว้ เมื่อแบคทีเรียจากโรคเหงือกปล่อยสารพิษออกมา กระดูกจะค่อยๆ ละลายตัวหนีสารพิษ (Bone Loss) เมื่อฐานรากหายไป ฟันที่ดูแข็งแรงดีก็จะเริ่ม "โยก" จนต้องถอนทิ้งในที่สุด 👨⚕️ โรคปริทันต์อักเสบ จึงไม่ใช่แค่เหงือกแดง อักเสบ แต่มันคือการที่ "ฐานรากและระบบยึดเกาะฟันถูกทำลาย" การรักษาที่ถูกต้องจึงไม่ใช่แค่การขูดหินปูนผิวเผิน แต่ต้องดูแลไปถึงอวัยวะปริทันต์ทั้งหมดเพื่อให้คุณยังมีฟันไว้เคี้ยวอาหารอร่อยๆ ไปนานๆ
บทความที่เกี่ยวข้อง

ความแตกต่างของ เหงือกสุขภาพดี เหงือกอักเสบ และปริทันต์อักเสบ : ในด้าน “จุลินทรีย์ใต้เหงือก”
โรคเหงือกทุกชนิดมี “สาเหตุหลักมาจากเชื้อจุลินทรีย์ (แบคทีเรีย)” ที่สะสมอยู่บริเวณร่องเหงือก แบคทีเรียเหล่านี้สร้างไบโอฟิล์ม (คราบจุลินทรีย์) ที่ยึดเกาะแน่น ซึ่งไม่สามารถกำจัดออกได้ด้วยการแปรงฟันเพียงอย่างเดียว เมื่อจุลินทรีย์เริ่มเสียสมดุล—ไม่ว่าจะเพิ่มจำนวนมากเกินไป หรือมีสัดส่วนของแบคทีเรียก่อโรคเพิ่มขึ้น—ร่างกายจะตอบสนองด้วยการอักเสบ เหงือกเริ่มบวมแดง และหากปล่อยไว้นาน กระดูกที่รองรับฟันจะถูกทำลายจนฟันเริ่มโยก ดังนั้น จุลินทรีย์ใต้เหงือก (Subgingival Microbiome) คือ “ตัวชี้วัดสำคัญที่สุด” ว่าเหงือกของคุณสุขภาพดีหรือกำลังมีความเสี่ยงในการเกิดโรคปริทันต์อักเสบ

คนสูบบุหรี่มีโอกาสเป็นโรคปริทันต์มากกว่าเดิม
คนสูบบุหรี่มักชะล่าใจเพราะไม่มีเลือดออกตามไรฟัน แต่นั่นคือกับดักของนิโคติน! บทความนี้จะอธิบายว่าบุหรี่เข้าไปแทรกแซงภูมิคุ้มกันและทำลายรากฟันของคุณอย่างไรในระดับเซลล์

ปากเหม็นตลอดเวลา เกี่ยวกับโรคเหงือกหรือไม่?
ปากเหม็นตลอดเวลาอาจเกิดจากโรคเหงือกหรือปริทันต์อักเสบ บทความนี้อธิบายสาเหตุ กลไก และวิธีรักษากลิ่นปากจากต้นเหตุ