ความแตกต่างของ เหงือกสุขภาพดี เหงือกอักเสบ และปริทันต์อักเสบ : มองในมุมอาการทางคลินิก

1) ความแตกต่างทางคลินิก: จะรู้ได้อย่างไรว่าเหงือกเราอยู่ในขั้นไหน?

ทันตแพทย์ใช้เกณฑ์สำคัญ 3 อย่างในการประเมินสุขภาพเหงือก ได้แก่

• ความลึกของร่องเหงือก (Probing Depth: PD)
• การสูญเสียการยึดเกาะของฟัน (Clinical Attachment Loss: CAL)
• เลือดออกเมื่อวัดเหงือก (Bleeding on Probing: BOP)

ซึ่งแต่ละสภาวะมีลักษณะเฉพาะดังนี้:

✅ เหงือกสุขภาพดี (Health)

ลักษณะทางคลินิก

• ไม่มีการสูญเสียการยึดเกาะของฟัน
• ความลึกของร่องเหงือกน้อยกว่า 3 มม.
• เลือดออกขณะตรวจน้อยกว่า 10% ของตำแหน่งทั้งหมด

สัญญาณที่มองเห็นได้

• เหงือกสีชมพู
• แน่นกระชับ ไม่บวม
• ไม่เลือดออกเวลาแปรงฟันหรือใช้ไหมขัดฟัน

⚠️ เหงือกอักเสบ (Gingivitis)

ลักษณะทางคลินิก

• เหงือกแดง บวม และเลือดออกง่าย
• ความลึกของร่องเหงือกอาจเพิ่มขึ้น แต่ “ยังไม่มีการละลายของกระดูก”
• ไม่มีการสูญเสียการยึดเกาะของฟัน
• เลือดออกขณะตรวจมากกว่า 10%

จุดสำคัญที่ควรรู้

• เหงือกอักเสบเป็นภาวะที่ “ย้อนกลับได้”
• หากได้รับการขูดหินปูน–เกลารากฟัน และปรับการดูแลช่องปาก เหงือกสามารถกลับมาสุขภาพดีได้

❗ ปริทันต์อักเสบ (Periodontitis)

ลักษณะทางคลินิก

• มีการสูญเสียการยึดเกาะของฟัน (CAL ≥ 4 มม.)
• ความลึกของร่องเหงือกมากกว่า 4 มม. หลายจุดร่วมกับ “การละลายของกระดูก”
• มีเลือดออกจำนวนมากขณะตรวจ บางกรณีพบหนองในร่องเหงือก

ผลที่อาจตามมา

• ฟันโยก
• ฟันเคลื่อนจากตำแหน่งเดิม
• เหงือกร่น
• มีกลิ่นปากเรื้อรัง
• หากไม่ได้รักษา อาจสูญเสียฟันได้ในที่สุด

  ✨ บทส่งท้าย

การแยกแยะสภาวะเหงือกตั้งแต่ระยะเริ่มต้นเป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะเหงือกอักเสบสามารถรักษาให้หายได้ แต่หากปล่อยให้ลุกลามไปสู่ปริทันต์อักเสบ จะเกิดการทำลายกระดูกและเนื้อเยื่อยึดฟันซึ่งไม่สามารถย้อนกลับได้

ถ้าคุณพบว่าเหงือกมีเลือดออก บวม หรือผิดปกติ ควรพบ ทันตแพทย์เฉพาะทางปริทันตวิทยา เพื่อประเมินและรักษาอย่างเหมาะสมตั้งแต่เนิ่น ๆ